fbpx
Bí Kíp Dạy Con Theo Phương Pháp Montessori – Kỷ Luật

Kỷ Luật Trong Dạy Con Theo Phương Pháp Montessori

  • 10h là đến giờ tắt đèn đi ngủ.
  • Đến giờ ăn là chúng ta cùng ra bàn ngồi ăn
  • Không được to tiếng với nhau trong nhà

Kỷ Luật là điều mà 99,99% cha mẹ sẽ không nghĩ tới khi muốn dạy con theo phương pháp Montessori bởi vì “Chúng còn quá nhỏ mà, khi nào lớn hãy hay”, hoặc là “Còn để cho con được tận hưởng tuổi thơ chứ, mới bé tí đã bắt phải như quân đội rồi à!”. Sự thật: mọi người đang hiểu sai 2 vấn đề:

  • Kỷ luật không nhất thiết phải là các quy tắc, luật lệ quân phiệt để ép con vào một nề nếp như người lớn mong muốn. Chữ “kỷ” trong từ này ám chỉ “bản thân”, kỷ luật là những điều con đồng ý và làm theo từ bên trong, như là quy tắc do chính bản thân con đặt ra vậy.
  • Chính vì kỷ luật không phải là sự bắt ép, nó không hình thành và hoản chỉnh ngay khi người lớn đặt ra những quy tắc này, mà phải do bố mẹ hướng dẫn, tạo môi trường để con tiếp thu dần dần và biến những quy tắc đó trở thành kỷ luật của bản thân mình.

Dạy con theo phương pháp Montessori  - Kỷ Luật - Học Tập Trung

Đây chính là sự khác biệt giữa phong cách giáo dục Montessori so với cách giáo dục quân phiệt và cách giáo dục buông thả: một điểm cân bằng giữa cả hai để con có sự tự do khám phá nhưng trong những giới hạn rõ ràng và nhất quán. Cha mẹ cần đồng cảm, tôn trọng và hỗ trợ con trong quá trình dạy con theo phương pháp Montessori, cụ thể trong 6 bước sau đây:

  1. Rõ ràng

Truyền đạt rõ ràng các quy tắc trong nhà với con, liên tục, nhất quán để con hiểu rõ được thông điệp, ví dụ:

  • “Trong gia đình này, chúng ta luôn đối xử tốt với nhau”
  • “Chúng ta luôn ăn ở bàn” (chứ không phải vừa ăn vừa chạy đi chơi, hay trong phòng)
  • “Những trò đùa thô quá thì phải luôn được sự đồng ý của cả 2 bên” (ví dụ như ném bóng nước vào nhau hay những hành động có thể gây đau. Hãy giải thích ngay cả khi con không hiểu hết được những từ này, vì con vẫn sẽ hiểu ý cha mẹ)
  • “Luôn luôn sử dụng lời nói chứ không phải vũ lực”
  1. Yêu thương

Khi truyền đạt cho con những quy tắc và hướng dẫn con:

  • Ngồi xuống ngang tầm mắt con để thể hiện sự tôn trọng.
  • Sử dụng giọng nói chắc chắn nhưng vẫn yêu thương, không quát mắng, đe dọa, coi thường.
  • Luôn nói chuyện trực tiếp với con mặt đối mặt, chứ không quát từ xa.
  • Hãy kiềm chế cảm xúc của chính mình trước, thái độ nóng giận không bao giờ khiến người khác lắng nghe.
  • Tỏ rõ sự tôn trọng và đồng cảm khi con buồn/giận dữ/tuyệt vọng.
  • Hãy ở bên con để ôm con và giữ con an toàn nếu con mất kiểm soát bản thân.

Ví dụ: khi rời khỏi một nơi nào đó mà con rất thích và không chịu đi, chúng ta có thể nói: “Ước gì chúng mình có thể ở lại chơi lâu hơn con nhỉ? Ở đây vui quá, nhưng đến giờ chúng mình phải về rồi”.

  1. Có lý

Nếu con hỏi “Tại sao?” mà bạn trả lời “Vì mẹ nói thế” là bạn đã mất đi sự tôn trọng của con rồi đấy. Ngay cả những lúc mệt mỏi và phải lặp đi lặp lại nhiều lần, khi dạy con theo phương pháp Montessori, người lớn vẫn cần coi trọng việc đưa ra lý do xác đáng cho một quy tắc nào đó và hãy truyền đạt điều này rõ ràng cho con. Ví dụ “Mẹ không thể để con cấu mẹ được. Sự an toàn bản thân là rất quan trọng đối với mẹ. Nhưng con có thể cấu cái gối kia thay thế.”

  1. Phù hợp với khả năng & độ tuổi của con

Giới hạn và quy tắc luôn cần được xem xét và thay đổi khi con lớn hơn và có trách nhiệm hơn. Chúng ta thường rất ngại việc thương thảo với con vì người lớn thường có xu hướng sử dụng quyền lực và kiểm soát. Nhưng khi con cảm thấy một quy tắc nào đấy cần thay đổi, hãy thảo luận một cách công bằng và thoải mái với con và tìm ra một cách mới để cả nhà cùng đồng tình (cần phân biệt với khi con ăn vạ để đòi một thứ gì đấy).

Ví dụ:

  • Một đứa trẻ 2 tuổi chỉ có thể chọn từ một trong hai bộ quần áo, nhưng một đứa trẻ lớn hơn có thể tự chọn một trong cả tủ quần áo của nó.
  • Một đứa trẻ 2 tuổi cần nắm tay người lớn khi đi qua đường, nhưng một đứa trẻ lớn hơn có thể tự qua đường mà không cần nắm tay.

Ngoài ra, cũng là một yếu tố quan trọng để giúp con đạt được kỷ luật dễ dàng hơn.

  1. Cùng làm với con

Khi người lớn nạt nộ và cố gắng kiểm soát quá nhiều, đứa trẻ sẽ xảy ra một trong hai trường hợp: nổi loạn, không nghe lời hoặc khuất phục, không còn sự tò mò, hứng thú để khám phá; chúng ta không mong muốn cả hai trường hợp này. Thay vào đó, hãy cùng làm việc với con để tìm ra một cách, một giải pháp đáp ứng được nhu cầu của cả hai bên, đây chính là một điểm vô cùng hay khi dạy con theo phương pháp Montessori

Ví dụ: “Con thì muốn leo trèo, nhưng mẹ thì muốn con an toàn, không bị ngã đau. Hiện giờ thì mẹ chưa biết làm thế nào, nhưng mẹ muốn cả hai nhu cầu này của chúng ta đều được thỏa mãn. Con nghĩ thế nào về việc chúng ta cùng để tấm đệm ở dưới và con sẽ chỉ trèo ở trong ranh giới tấm đệm thôi?”

  1. Ranh giới an toàn

Khi có một yếu tố nguy hiểm cận kề như xe ô tô phóng trên đường hay một bếp lò nóng và ổ điện hở, người lớn cần phản ứng luôn và giao tiếp cực kỳ rõ ràng với con. Chúng ta có thể vừa nói với con quy tắc vừa nhẹ nhàng, nhưng quyết đoán, ngăn cản con để con hiểu rõ thông điệp “Đừng sờ vào đây” hay “Tránh xa đường ô tô ra”.

Người lớn cần lặp lại nhiều lần thông điệp và kiểm tra mỗi lần xem con có giữ quy tắc không. Nhưng khi chúng ta ngăn cản con và truyền đạt quy tắc, con sẽ thấm nhuần và hiểu rõ quy tắc nhất.

Làm Thế Nào Nếu Con Không Chịu Hợp Tác?

Không có đứa trẻ nào sinh ra là trẻ hư. Sở dĩ điều này xảy ra là vì người lớn không còn sự kết nối về mặt cảm xúc và tôn trọng đối với con nữa, và điều này khiến con không có lý do gì để hợp tác. Từ khóa quan trọng nhất khi điều này xảy ra trong việc dạy con theo phương pháp Montessori: “Hãy thỏa mãn nhu cầu về tình cảm, cảm xúc của con”.

  • Khi bạn bận những công việc như sắp xếp đồ đạc sau khi đi chợ về, hay trở về nhà sau một ngày làm việc mệt mỏi, đừng hất hủi con khi con chạy ra chào đón/đòi chơi với bạn. Hãy dành ra 5 phút để âu yếm con trước, cùng chơi, cùng hát và cùng con làm những trò vui nhộn (đi tàu bay, cưỡi ngựa…). Hãy thỏa mãn nhu cầu tình cảm của con với cha mẹ. Rồi sau đó, bạn hãy mời con cùng tham gia hoạt động đang dang dở của bạn như sắp xếp đồ ăn vào tủ lạnh, hay cùng nằm nghỉ ngơi, nghe nhạc thư giãn.
  • Khi con đòi bạn chơi cùng mà bạn đang không thể dừng công việc, hãy quỳ xuống tầm cao của con, bế con lên và ôm con thật chặt. Hãy ôm cho tới khi nào tự con đẩy ra thì thôi (có thể lâu hơn bạn nghĩ đấy). Điều này giúp trẻ được thỏa mãn tình cảm với bố mẹ và không đòi hỏi nữa.
  • Thông cảm với con, nhìn thế giới qua tầm mắt của con. Thay vì từ chối con bằng cách đưa ra lý do “Mẹ phải nấu cơm” hay than phiền “Mẹ chả làm được việc gì khi con ở bên cạnh cả”, hãy để con thấy rằng bạn hiểu cảm giác của con “Mẹ cũng ước gì được chơi cùng với con bây giờ, tiếc quá!”. Hãy nói điều này với một cảm xúc chân thật, và có thể như thế là đủ. Nhưng nếu không thì…
  • Mời con tham gia cùng bạn luôn! Chỉ một bậc thang nhỏ trong bếp cũng có thể cho con được quan sát và tham gia việc nấu ăn (hay bất cứ việc gì) cùng bạn. Hoặc con có thể giúp bày biện bát đĩa và làm những việc phù hợp với khả năng, nhưng giúp ích được bạn.
  • Hãy cho con sự lựa chọn: “Con có thể giúp mẹ nấu cơm, hoặc con có thể lấy một đồ chơi và mang ra đây chơi”. Điểm mấu chốt ở đây là cho trẻ được lựa chọn! Nếu bạn thể hiện sự từ chối, con sẽ có xu hướng không nghe và đòi nhiều hơn. Nhưng nếu bạn giúp con đưa ra lựa chọn, con sẽ dễ hợp tác hơn nhiều.
  • Góp ý tích cực về những hoạt động của con: Khi con đã tự chơi một mình, hãy nói “Cảm ơn con đã tự chơi. Giờ thì chúng ta đã có một bữa ăn ngon cùng nhau rồi đấy.” Khi con theo sát một quy tắc nào đấy, hãy nói “Con làm tốt đấy, điều này đã giúp chúng ta … (lợi ích của quy tắc). Chúng ta tiếp tục phát huy nhé!”

Dạy con theo phương pháp Montessori  - Kỷ Luật - Con Nghe Lời

Khi Con Phản Kháng…

Một hiện tượng rất đỗi bình thường với trẻ em trong giai đoạn 1-5 tuổi. Khi chuyện này xảy ra, người lớn chúng ta cũng dễ bị lung lay cảm xúc và trở nên nổi nóng, khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn. Trong phương pháp Montessori, chúng ta cần ghi nhớ rằng, khi con giận dữ, là con đang cần sự giúp đỡ của chúng ta, chứ không phải một bất đồng cá nhân nào mà người lớn nên chấp nhặt!

Tìm hiểu nguyên nhân:

Đôi khi nguyên nhân của các cuộc ăn vạ đáng sợ chỉ là những lý do mà người lớn thường nghĩ là chuyện nhỏ. Chúng ta cần xem xét từ góc độ của trẻ và hiểu rõ nguyên nhân, có thể là:

  • Con phải chờ quá lâu (đặc biệt là khi người lớn hứa sai sự thật)
  • Em bé mới khiến con khó chịu.
  • Chuyển nhà, môi trường mới lạ.
  • Một số đứa trẻ hàng xóm trêu trọc con.

Dạy con theo phương pháp Montessori  - Kỷ Luật - Ăn Vạ

Các cách xử lý:

  • Luôn chuẩn bị cho con: khi đưa con đi cùng và con phải ngồi chờ lâu, hãy chuẩn bị những đồ chơi hoặc món ăn vặt ưa thích cho con.
  • Nêu rõ cảm xúc của con: “Con rất muốn ở lại đây lâu hơn”; “Con rất them nước cam ngay bây giờ!”
  • Chuyển hướng cho con: “Mẹ không thể để con đấm em trai con; nhưng con có thể đấm cái gối kia.”
  • Hãy đến ngang tầm với con: “Con có vẻ bực bội quá, có thể cho mẹ xem điều gì đã làm con bực bội thế không?”
  • Khi con đang ráng làm một cái gì đó mà không được, hãy hỏi con có cần sự giúp đỡ không, và hãy giúp vừa đủ và lùi lại để con tự hoàn thành được công việc.
  • Hãy cho con lựa chọn: “Con muốn đi giày trước hay đeo khăn trước?”
  • Hình thành các thói quen cho con: “Sau khi ăn trưa, chúng ta sẽ đi vệ sinh, đọc sách và ngủ trưa một chút nhé.”
  • Hãy để con xả giận một cách sáng tạo: “Nào hãy cho mẹ xem con giận dữ đến đâu nào. Bút chì và giấy đây. Ghê! Mấy hình tròn to quá, con đang giận lắm đây!”

Điều sau cùng cần ghi nhớ

Hầu hết cha mẹ thời nay sẽ xử lý hiện tượng con ăn vạ bằng cách để mặc con một mình. Điều này liệu có thực sự tốt hay không khi con đang cần sự giúp đỡ, mà chính chúng ta lại dập tắt mọi hy vọng của con? Con có thể bỏ cuộc và nín khóc, nhưng đó cũng chính là lúc sự liên kết về tình cảm và tôn trọng giữa con và chúng ta bị nứt vỡ.

Hay là phạt con? 99% con sẽ không ăn năn hối cải như bạn tưởng đâu, mà sẽ phản kháng lại mạnh mẽ hơn hoặc là … giấu giếm bạn lần sau.

Vậy chúng ta phải làm gì? Trong phương pháp Montessri, điều đầu tiên chúng ta cần làm chính là: Giúp con bình tĩnh lại.

Đúng vậy, những lúc con ăn vạ là khi cảm xúc con đã đạt tới đỉnh điểm, và mọi lý lẽ hay kiểm soát đều không còn ý nghĩa gì nữa. Hãy ôm con vào lòng, cảm thông và chia sẻ với con, quan sát con đi qua một mạch cảm xúc dài từ giận dữ, đến tuyệt vọng, đến buồn và  thậm chí là hối tiếc. Nếu con không chịu cho bạn ôm, hãy ở bên cạnh để đảm bảo con được an toàn, và liên tục đưa ra đề nghị cho con “Mẹ luôn ở đây để giúp con bình tĩnh lại. Hãy ôm mẹ khi con sẵn sàng nhé!”. Khi con bình tĩnh lại, bạn sẽ ngạc nhiên rằng dù còn nhỏ, con đã biết hồi hận, biết ơn và nghe lời bạn, không chỉ lần này mà còn cả những lần sau nữa đấy!

Nếu bạn đã đọc được đến đây, thì đừng để những điều bạn mới học được rơi vào quên lãng. Hay ghi lại ngay, ghi vào cuốn sổ bạn hay mang theo bên mình, ghi vào điện thoại, hay thậm chí lên tay mình một câu thôi “Hãy giúp con, đừng nổi nóng với con!” và hãy thực hành ngay điều này trong hôm nay, trong tuần này. Hãy share bài viết này lên tường Facebook của bạn, vã hãy gửi cho những người bạn người thân mà bạn thấy họ cần, để xung quanh bạn cũng sẽ toàn những cha mẹ thực hiện được điều này và giúp bạn biến nó thành một kĩ năng của bản thân mình nhanh hơn. Bạn sẽ thấy, cuộc sống của cả bạn và con bạn sẽ thay đổi rất nhiều đấy. Và khi con đã đạt được một nền tảng kỷ luật tốt, chính là khi bạn đã bước một bước thành công để đấy!

0 Lời bình

Bình Luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Những Bài Viết Liên Quan:

Bí Kíp Dạy Con Theo Phương Pháp Montessori – Tự Lập

Tạo Hóa đã ban cho đứa trẻ một khả năng thiên bẩm để tự lập ngay từ khi mới sinh ra. Thật là khó tin phải không? Hãy cùng tìm hiểu và hỗ trợ con phát triển khả năng này theo phương pháp Montessori nhé!

Montessori – Giáo Dục Vì Hòa Bình

Rất nhiều người đang nghe về phong trào giáo dục Montessori, nhưng chỉ một số ít biết về lịch sử hình thành và ý nghĩa đặc biệt của nó: Giáo dục vì hòa bình thế giới.

Phương Pháp Montessori Là Gì?

Trong những năm gần đây, phương pháp Montessori đã trở thành một hiện tượng mạnh trong ngành giáo dục Việt Nam, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu cơ bản về phương pháp này nhé!

BẠN CÓ MUỐN NHẬN NGAY NHỮNG BÀI VIẾT MỚI NHẤT TỪ PAKIMA KHÔNG?


face


email

Liên hệ

Email: support@pakima.edu.vn

Hotline: 0986.672.536

Địa chỉ

R1-201, Goldmark City

136 Hồ Tùng Mậu, Hà Nội