fbpx
Montessori – Giáo Dục Vì Hòa Bình

Hiện nay phương pháp Montessori đang nổi lên tại Việt Nam như một phong trào giáo dục tân tiến, sôi nổi và đầy hấp dẫn khi nhìn từ các yếu tố bề ngoài: môi trường lớp học gọn gang, ngăn nắp, bộ giáo cụ đầy đủ, đẹp mắt & những bạn nhỏ tự lập, thích khám phá. Mặc dù vậy, phương pháp Montessori có một lịch sử hình thành đầy ý nghĩa mà ít người biết tới. Đây là những điều mà sau khi biết được, có thể chúng ta sẽ hiểu được nguyên nhân thực sự vì sao phương pháp giáo dục Montessori lại là một phong trào lớn mạnh đến vậy, không chỉ ở Việt Nam mà còn trên khắp thế giới (đủ 6 châu lục có người ở).

Lịch Sử Ra Đời Của PP Montessori

Tiến sĩ Maria Montessori, người đã sáng tạo nên phương pháp giáo dục này, sống tại thời điểm chiến tranh thế giới thứ 2 đang nổ ra, là người đã chứng kiến 2 quả bom nguyên tử được ném xuống Nhật, cướp đi hàng trăm nghìn mạng người. Bà là một trong những người nhận ra rằng loài người chúng ta đang sở hữu công nghệ có thể đưa chính chúng ta về thời kỳ đồ đá. Ấn tượng đó khiến bà có một cái hiểu sâu sắc về vấn đề chiến tranh của nhân loại. Sự ra đời của phương pháp giáo dục mang tên bà chính là để đối mặt với vấn đề nghiêm trọng đó, nó không tập trung vào bản thân của vấn đề mà vào điều gốc rễ đã dẫn tới vấn đề đó, điều khởi nguồn của tất cả mọi thứ: trẻ em.

Có đúng không thưa mọi người? Rằng bất cứ hành động bạo lực, chiến tranh nào đã từng xảy ra trong lịch sử nhân loại đều bắt nguồn từ một đứa trẻ bị đối xử như thế:

  • Adolf Hitler (trùm phát xít Đức) khi nhỏ thường bị bố đánh đập, và phải chứng kiến em trai mình chết khi mới lên 6, bản thân ông cùng thường đánh đập người em gái của mình.
  • Benito Mussolini (độc tài phát xít Ý) từng là một hoc sinh bạo lực đã từng đâm bạn cùng trường và bị đuổi học.
  • Aileen Wuornos (kẻ giết người hàng loạt) bị mẹ bỏ rơi từ khi mới 4 tuổi, bị ông đánh đập thường xuyên ở nhà và đã bán thân mình từ năm 11 tuổi để đổi lấy thuốc lá.

Giáo Dục Montessori Hướng Tới Hòa Bình

Giáo Dục Montessori Hướng Tới Hòa Bình

Trùm phát xít Ý Mussolini cũng từng cố gắng kết nạp Maria Montessori để xây dựng nền giáo dục tẩy não cho hắn nhưng bà kiên quyết từ chối chủ nghĩa phát xít và đề cao chủ nghĩa tự do. Kết quả là bà đã bị trục xuất khỏi chính quê hương mình và phải đến sống tại Ấn Độ. Cúng chính ở đây, bà đã viết nên những triết lý khiến mọi người đề cử bà 3 lần cho giải Nobel Hòa Bình:

  • Điểm khác biệt giữa con người và những sinh vật khác:
    • Thứ nhất là bàn tay, cách chúng ta sử dụng chúng để làm việc.
    • Thứ hai là trái tim, cách chúng ta yêu. Chúng ta yêu những người chưa gặp bao giờ, chúng ta thương những người mà ta không hề quen biết.
    • Thứ ba là tâm hồn, cách chúng ta sử dụng nó để tưởng tượng một tương lai tốt đẹp hay tồi tệ hơn. Chúng ta di chuyển xuyên không gian và thời gian với trí tưởng tượng của mình.
  • Trong môi trường Montessori, trẻ em được giáo dục hướng tới 2 loại hòa bình:
    • Hòa bình bên trong, hay còn biết đến như sự thanh tịnh, bình an trong đạo Phật: trẻ có khả năng tập trung, tĩnh lặng, thấu hiểu cảm xúc của chính mình. Trẻ được dạy cách nhận ra cảm xúc bên trong và cách để diễn tả chúng một cách đơn giản. Hầu hết trường hợp, kha năng truyền đạt cơ bản đó là đủ cho trẻ dưới 6 tuổi.
    • Chỉ khi có hòa bình bên trong, trẻ mới có thể đạt được hòa bình bên ngoài. Khi trẻ lớn lên và bước vào những năm tiểu học, trẻ sẽ có cơ hội để thực hành việc làm hòa một cách hợp tác với sắc thái rõ ràng hơn. Việc thốt lên “(tôi) tức lắm rồi đấy!” rồi bỏ đi là không đủ nữa, trẻ sẽ cố gắng tìm những giải pháp dài hạn hơn cho những xung đột của chúng.
  • Trong tầm nhìn của Montessori, hòa bình có một ý nghĩa rộng lớn hơn: hòa bình thế giới. Và nguyên tố cơ bản để cấu tạo nên nền hòa bình này chính là hòa bình bên trong và hòa bình bên ngoài. Điều này chỉ có thể đạt được qua việc giáo dục trẻ em:
    • Hòa bình không có nghĩa là lảng tránh những xung đột, trong cuộc sống xã hội sẽ luôn có xung đột, và trẻ phải học cách đối mặt để xử lý chúng một cách hòa bình.
    • Trẻ hiểu câu trả lời cho câu hỏi vì sao và làm thế nào để giải quyết xung đột và đạt được hòa bình.

Làm Thế Nào Để Trẻ Thấu Hiểu Hòa Bình Trong Môi Trường Montessori?

Làm Thế Nào Để Trẻ Thấu Hiểu Hòa Bình Trong Môi Trường Montessori

Đây là một quá trình từng bước một trải dài qua 2 giai đoạn:

  1. Giai đoạn 1: từ 0-6 tuổi
  • Dạy trẻ cách sử dụng ngôn từ để biểu đạt cảm xúc của mình.
  • “Con đang tức giận”, “Tớ cảm thấy bực với cậu”, “Tớ buồn lắm”…
  1. Giai đoạn 2: từ 6-12 tuổi
    • Hầu hết cha mẹ mắc phải sai lầm là dạy con phải xin lỗi khi xảy ra xung đột.
    • Thay vì thế, điều đầu tiên cần là hướng dẫn cho trẻ cách giải thích với người kia vì sao trẻ có xung đột và nguyên nhân trẻ hành động như vậy:
    • “Tớ đánh cậu vì cậu lấy đồ chơi của tớ, và tớ tức giận với cậu.”
    • Sau đó mới đến việc dạy trẻ cách xin lỗi.

Ngoài ra có những điều trừu tượng hơn để dạy trẻ như phép tắc lịch sự khi ăn với người khác, cách cư xử nhã nhặn. Đây là những tín hiệu rất quan trọng trẻ có thể học cách sử dụng để tỏ sự tôn trọng đối với người khác. Khi chúng ta dạy trẻ những điều này trong thời kỳ nhạy cảm, chúng sẽ dễ dàng trở thành một thói quen.

Cách Dạy Trẻ Tiểu Học Về Hòa Bình

Khi học sinh đến “mách” cô giáo về một điều gì đó mà bạn chúng đang làm và khiến chúng bức xúc, giáo viên nên nói rằng: “Có vẻ như em cần có một cuộc nói chuyện với bạn em về vấn đề này”, sau đó hãy quan sát từ phía sau và bảo đảm rằng cuộc nói chuyện đi theo chiều hướng tích cực và hữu ích.

Thực tế, việc trực tiếp làm quan tòa xét xử cho trẻ hay ngăn chặn mọi xung đột có thể xảy ra xung quanh trẻ chính là cản trở việc dạy trẻ cách sống ôn hòa và tạo lập hòa bình. Trong độ tuổi 6-12, trẻ ngày càng có cảm nhận rõ ràng hơn về công lý, về đúng và sai. Chúng ta phải trao quyền cho trẻ để trẻ cảm thấy bản thân mình có khả năng giải quyết được xung đột cá nhân. Hãy tạo một môi trường để trẻ có cơ hội xảy ra xung đột và tìm cách vượt qua, ví dụ: một lớp học 10 trẻ thì vẫn chỉ nên có một bộ giáo cụ (thay vì 10 bộ) để trẻ học cách sắp xếp với nhau và biết vượt qua xung đột khi xảy tranh chấp.

Gia Đình Có Thể Giáo Dục Con Về Hòa Bình Như Thế Nào?

  • Một trong những điều quan trọng nhất là dạy cách đối xử với các thành viên trong gia đình với sự tôn trọng. Tất cả mọi người đều là một con người và xứng đáng được hưởng cách đổi xử tốt nhất từ con. Và ngay cả bản thân cha mẹ khi đối xử với các con cũng vậy: sự tôn trọng phải thể hiện 2 chiều.
  • Cha mẹ cần thể hiện rõ ràng những giá trị của bản thân mình dưới tư cách là một người lớn trước khi yêu cầu con thực hiện được những điều đó. Chỉ riêng điều này thôi cũng đã khiến con nhìn cha mẹ một cách tôn trọng hơn rất nhiều rồi.
  • Để giúp trẻ hiểu được mối quan hệ ôn hòa với người khác, bản thân cha mẹ cũng cần những trải nghiệm đa dạng trong cuộc sống. Điều này có thể là trải nghiệm những thức ăn từ nền văn hóa khác, tham gia vào những cộng đồng đa sắc tộc, đa văn hóa, có những mối quan hệ đa dạng từ các tầng lớp kinh tế khác nhau, với những quan điểm chính trị khác nhau. Chính môi trường này sẽ giúp trẻ trân trọng sự đa dạng và khác biệt một cách tự nhiên. Hãy giúp trẻ có những trải nghiệm đa văn hóa, đa sắc tộc, đa tầng lớp ở trong chính đời sống thực của chúng.

Tổng Kết

Sự thật là: mặc dù được sáng tạo nên để phục vụ sứ mệnh hòa bình thế giới cho thế hệ tương lai, nhưng hiện nay yếu tố hòa bình lại đang không được đề cao trong các chương trình giáo dục Montessori đương đại. Tại Pakima, chúng tôi nghĩ ngược lại, hòa bình là một trong những mục tiêu quan trọng nhất phải đạt được trong giáo dục tâm lý và đạo đức cho các con. Không chỉ vì chúng tôi tin vào một tầm nhìn về hòa bình thế giới trong tương lai xa, mà còn vì chúng tôi tin rằng đây là chìa khóa hạnh phúc ngay trong chính cuộc sống hàng ngày bây giờ và xuyên suốt cuộc đời của các con.

Nếu bạn là người thực sự tâm huyết với giáo dục của Maria Montessori và tầm nhìn tuyệt vời của bà, hãy kết nối với chúng tôi ngay theo các thông tin dưới đây. Cảm ơn bạn!

0 Lời bình

Bình Luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Những Bài Viết Liên Quan:

Bí Kíp Dạy Con Theo Phương Pháp Montessori – Tự Lập

Tạo Hóa đã ban cho đứa trẻ một khả năng thiên bẩm để tự lập ngay từ khi mới sinh ra. Thật là khó tin phải không? Hãy cùng tìm hiểu và hỗ trợ con phát triển khả năng này theo phương pháp Montessori nhé!

Phương Pháp Montessori Là Gì?

Trong những năm gần đây, phương pháp Montessori đã trở thành một hiện tượng mạnh trong ngành giáo dục Việt Nam, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu cơ bản về phương pháp này nhé!

BẠN CÓ MUỐN NHẬN NGAY NHỮNG BÀI VIẾT MỚI NHẤT TỪ PAKIMA KHÔNG?


face


email

Liên hệ

Email: support@pakima.edu.vn

Hotline: 0986.672.536

Địa chỉ

R1-201, Goldmark City

136 Hồ Tùng Mậu, Hà Nội